Stadsherstel Amsterdam viert dit jaar haar 70-jarig bestaan en zet dat jubileum kracht bij door wekelijks gratis een monument open te stellen. Een van de meest bijzondere panden bevindt zich aan de Zaan in Zaandam: Het Calff-huis uit 1704 met een zeldzaam luchthuis, momenteel in restauratie.
Het pand werd in 2016 geschonken aan Stadsherstel door mevrouw Olthoff Mulder. Zij, haar ouders en haar zoon hebben er tientallen jaren met grote zorg en liefde voor gezorgd. Dankzij die inzet overleefde het huis de sloopwoede die veel omliggende bebouwing niet bespaard bleef. Slechts weinig historische panden zijn hier nog aanwezig. Naast het huis ontvingen de Vrienden van Stadsherstel ook een aanzienlijk bedrag, waarmee de restauratie mogelijk werd gemaakt. Deze is momenteel in volle gang.
Het huis en Mevrouw Olthof- Mulder
Rococo- stijl
Het huis werd in 1704 gebouwd door de rijke Zaandammer Nicolas Calff, die onder andere actief was in de walvisvaart. Het pand is uitgevoerd in de Lodewijk-XV-stijl, ook wel rococo genoemd: een zwierige en verfijnde bouwstijl. Dit is terug te zien in de natuurstenen ornamenten in de voorgevel, het stucwerk in de gang en de gesneden trapbaluster. Ook de betegelde keuken is een bijzonder bewaard gebleven onderdeel van het interieur.
Het huis en Nicolas Calff
Tsaar Peter de Grote kwam er op bezoek
Aan het huis kleeft bovendien een bijzondere historische anekdote. Volgens overlevering zou tsaar Peter de Grote, een persoonlijke vriend van Calff, het marmer in de gang hebben geschonken. Vaststaat dat de tsaar in 1717 samen met zijn vrouw, tsarina Catharina de Grote, een bezoek bracht aan het huis. Peter de Grote verbleef meerdere malen in Zaandam om zich te verdiepen in de scheepsbouw, die hier in die periode tot bloei was gekomen.
Luchthuis aan de Zaan
Extra bijzonder is het luchthuis dat zich achter het pand, aan de Zaan, bevindt. Dit bouwwerk is deels boven het water, dus in de lucht gebouwd en vangt daardoor ook een grote hoeveelheid licht en lucht. Langs de Zaan stonden vroeger meerdere luchthuizen, die dienst deden als theehuis of extra verblijfsruimte. Door de intensieve scheepvaart had een luchthuis aan de waterzijde een statige uitstraling. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig over; ook deze bouwwerken zijn grotendeels verdwenen door sloop.
Bezoekers zijn van harte welkom op vrijdag 6 februari van 14.30-16 uur
Vergeet niet om stevige schoenen aan te trekken
70 jaar Stadsherstel: open monumenten
Ter gelegenheid van het 70-jarig jubileum stelt Stadsherstel elke week gratis een monument open binnen haar werkgebied: een straal van 45 kilometer rondom Amsterdam, waar de organisatie actief is in 36 plaatsen met het redden, restaureren en beheren van monumentaal erfgoed.
In de Zaanstreek staan circa 40 Stadsherstelmonumenten. In de komende maanden zijn onder meer de volgende panden te bezoeken:
- De Bullekerk (Westzijde 75, Zaandam), met op zaterdag 20 juni het gratis midzomernachtfestival rond de langste nacht en de restauratie van de bijzondere zonnewijzer, volledig bekostigd door de Vriendenvereniging van Stadsherstel.
- De Zuidervermaning, een 400 jaar oud monument, met op vrijdag 1 mei een open dag en Stadsherstellunch (de lunch is niet gratis). Vrienden van Stadsherstel ontvangen die maand ook 10% korting bij huurder Kathmandu Kitchen.
- Fort aan den Ham in Uitgeest, met een open dag op woensdag 15 april.
In Amsterdam worden de komende weken de volgende bijzondere monumenten opengesteld:
- T/m 27 februari is in de Amstelkerk (Amstelveld 10), waar Stadsherstel haar kantoor heeft, op kantoordagen een gratis tentoonstelling over de Amsterdamse bruine kroegen te zien. U kunt daar ook een gratis wandeling ophalen, die u langs circa 20 monumenten van Stadsherstel voert en eindigt bij een bruine kroeg van Stadsherstel. Op vr. 13 februari om 14.30 uur wordt een korte inleiding bij de tentoonstelling gegeven.
- Op vr. 20 februari van 14.30 tot 15.30 uur wordt het bijzondere monument Reguliersgracht 63 in zijn geheel opengesteld. Dit pand heeft een van de meest intacte 19e-eeuwse interieurs en werd gebouwd voor de timmermansaffaire van Zeeger Deenik. Hij woonde hier zelf en had er zijn kantoor. Zowel hij als de architect Isaac Gosschalk waren verbonden aan de Vrijmetselarij, waarvan symbolen in het huis zijn terug te vinden.
Meer informatie
De agenda voor de komende 30 dagen is te vinden op www.stadsherstel.nl/70jaar of blijf op de hoogte met de gratis online scheurkalender van Stadsherstel. Met elke dag een leuk historisch weetje gecombineerd met activiteiten in en verhalen over Stadsherstelmonumenten. Inschrijven kan gratis via www.stadsherstel.nl/nieuwsbrief
