De Grote Kerk in het centrum van Vlaardingen krijgt een nieuwe invulling als ontmoetings- en cultuurplek. Drie partijen ondertekenden op 3 maart 2026 een samenwerkingsovereenkomst: erfgoedorganisatie Stadsherstel Maassteden, bibliotheek De Plataan en de gemeente Vlaardingen. Met de overeenkomst worden de plannen voor herbestemming van het rijksmonument concreter en kan de ontwikkeling een volgende fase ingaan.
Gemeente verkoopt resterende delen aan Stadsherstel Maassteden
Een onderdeel van de gemaakte afspraken is de overdracht van de Waag en de Vleeshal, twee aangrenzende gedeelten van het complex aan de zijkant van de kerk. De gemeente verkoopt deze delen aan Stadsherstel Maassteden, dat al eigenaar is van het overige deel van het pand. Door het volledige eigendom bij een partij onder te brengen, wordt een samenhangende ontwikkeling van het gehele complex mogelijk gemaakt. Stadsherstel Maassteden is een organisatie gespecialiseerd in de restauratie en herbestemming van monumentaal vastgoed.
Bibliotheek, horeca en culturele programmering onder een dak
De plannen voorzien in een gemengd gebruik van het kerkgebouw. Bibliotheek De Plataan wordt de hoofdgebruiker en verhuist daarmee vanuit haar huidige locatie naar een prominentere plek in het stadscentrum. Daarnaast komt er een horecagelegenheid in het pand. Het middelste gedeelte van de kerk wordt ingericht voor wisselende culturele activiteiten, zoals concerten, lezingen en tentoonstellingen. De combinatie van functies moet het gebouw het hele jaar door bezoekers trekken en de rol van het complex als publieke ontmoetingsplek versterken.
Urgente onderhoudswerkzaamheden starten op korte termijn
Vooruitlopend op de herontwikkeling worden op korte termijn de eerste onderhoudsmaatregelen getroffen om verdere achteruitgang van het monument te voorkomen. De vergunningprocedure voor de verbouwing loopt nog. Als die tijdig wordt afgerond, wordt verwacht dat de daadwerkelijke bouwwerkzaamheden eind 2026 van start gaan. Een concrete opleverdatum is nog niet bekendgemaakt.
Herbestemming van kerkgebouwen: een nationale opgave
De situatie in Vlaardingen staat niet op zichzelf. In heel Nederland staan tientallen historische kerkgebouwen voor de uitdaging een nieuwe bestemming te vinden nu religieus gebruik terugloopt. Herbestemming tot culturele of maatschappelijke voorziening is een veelgekozen route, maar vergt doorgaans langdurige samenwerking tussen gemeente, erfgoedpartijen en toekomstige gebruikers, en gaat gepaard met hoge restauratiekosten. De betrokkenheid van een gespecialiseerde partij als Stadsherstel Maassteden en de combinatie van bibliotheek, cultuur en horeca als gebruikers sluit aan bij best practices elders in het land.
Duiding: samenwerking als voorwaarde voor complexe monumentontwikkeling
De ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst is een mijlpaal, maar ook een beginpunt. De komende periode zal bepalen of de vergunningtrajecten, financiering en bouwplanning op schema blijven. Projecten van deze omvang en complexiteit kennen in de praktijk regelmatig vertragingen, zeker bij monumentale panden waar tijdens de uitvoering onvoorziene technische problemen kunnen opduiken. De brede coalitie van gemeente, erfgoedspecialist en bibliotheek geeft het project een stevige basis, maar de uitvoering blijft de kritieke fase.
Fotobijschrift: Wouter van Heiningen en Marian Klaren (directie Bibliotheek de Plataan), Lianne van Kalken (wethouder van o.a. cultuur en erfgoed), Ciska Bakker en Martijn Bok (directie Stadsherstel Maassteden) tekenden de samenwerkingsovereenkomst. (fotografie: Dennis Wisse).te Vlaardingen, gepubliceerd op 3 maart 2026.
