De podcastserie ‘Duurzaamheid en Innovatie bij monumenten’ besteedt in deze aflevering aandacht aan de bouwfysica van monumenten. Host Marjo van Gennip spreekt bouwfysicus Marc Stappers in het hoofdkantoor van de RCE. Hij houdt zich al 26 jaar bezig met de bouwfysica van ons gebouwd erfgoed. Het blijkt een uiterst belangrijk maar complex fenomeen dat zich heel snel ontwikkelt, met name onder invloed van klimaatverandering en energiebesparingseisen.


Luister naar aflevering 6 ‘Bouwfysica bij monumenten’

Bouwfysica bij monumenten
Bouwfysica gaat over licht, warmte, lucht, vocht en geluid en de invloed daarvan op de gebouwde ruimte, gebouwconstructies en installaties. Voor monumenten is vooral thermische isolatie een heel belangrijk onderdeel, zoals in de podcast duidelijk wordt. Het werkveld is snel aan het veranderen, door bijvoorbeeld klimaatverandering en herbestemming. Volgens gaat het over het gedrag van historische constructies die een scheiding vormen tussen binnen- en buitenklimaat. Daarbij spelen transport van waterdamp, energie en warmte een belangrijke rol.

Marc Stappers
Als bouwfysicus is Marc al 26 jaar verbonden aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Hij adviseert over de effecten van thermische isolatie van historische gebouwen, binnenklimaat en duurzaamheid in de context van cultureel erfgoed. Het risico van beïnvloeding van de vochthuishouding staat daarin centraal. Met advies en onderzoek helpt Marc bij het verduurzamen van monumenten en vertelt hij hoe dat kan.

Vocht
“Men wist vroeger hoe je moest bouwen zonder isolatie,” vertelt Marc. “Door extra eisen vanuit het Klimaatakkoord, zoals CO2-reductie en energiebesparing, voegen we nu zaken aan gebouwen toe die het evenwicht veranderen, zoals isolatie. Door klimaatverandering krijgen gebouwen een andere belasting. Door isolatie wordt dat evidenter en door herbestemming (van bijv. kerkgebouwen) worden er functies veranderd, waardoor ook de vochtbelasting verandert.” Als complicerende factoren noemt hij verder nog de toenemende koeltebehoefte in de gebouwde omgeving en bijvoorbeeld het gebruik van nieuwe ‘biobased’ materialen en de keuze tussen damp-open en dampdichte folies.

Onderzoek
Het is duidelijk dat al deze ontwikkelingen het werkveld enorm complex maken. Onderzoek is dus hard nodig. Daarom wordt er de komende jaren door de RCE onderzoek uitgevoerd, in samenwerking met de TU Delft en de KU Leuven. Dat moet zowel praktijkresultaten als input voor rekenmodellen opleveren. Hopelijk zien we daar in 2027 al de eerste resultaten van.

Praktijk en kennis delen
“De theorie is geduldig, maar de praktijk is weerbarstig” zegt Marc. Hij voert dus ook veel gesprekken met professionals uit het werkveld, zoals “architecten, eigenaren, collega’s en docenten.” De wisselwerking met die praktijk noemt hij heel belangrijk. De vrijkomende kennis deelt de RCE via de kennisbank op de website en via bijvoorbeeld lezingen in het land. Zo proberen ze de verduurzaming van ons gebouwd erfgoed in juiste banen te leiden. “Als je historische gebouwen uit de samenleving zou weghalen, dan krijg je een heel saaie omgeving,” aldus de enthousiaste bouwfusicus. “Dus het in standhouden van die gebouwen is essentieel. En we moeten nu verduurzamen. Dat komt dan in mijn vak heel mooi samen.”

Meer informatie:

<Fotobijschrift>
Marc Stappers over bouwfysica bij monumenten in podcast aflevering 6
Download foto podcast: Bouwfysica bij monumenten

De foto is rechtenvrij te gebruiken.

GERELATEERDE ARTIKELENMEER VAN DEZE AUTEUR