Open Monumentendag Delft 2026: van geheime tempel tot varend erfgoed

Op zaterdag 12 en zondag 13 september openen 45 monumenten gratis hun deuren tijdens Open Monumentendag Delft, dit jaar in het teken van veerkrachtig erfgoed. “Het thema laat zien dat monumenten niet vanzelfsprekend behouden blijven: ze hebben voortdurende aandacht, onderhoud en soms ingrijpende restauraties nodig om ook voor toekomstige generaties bewaard te blijven” aldus Stichting Open Monumentendag Delft. Tijdens deze editie ontdek je het rijke erfgoed van de stad, van geheime tempel tot varend erfgoed en van bouwplaats tot zonnehuis.

In Delft zijn volop voorbeelden te zien die aansluiten bij het landelijke thema ‘veerkrachtig erfgoed’. Zo zie je op de voorkant van het programmaboekje en op de posters van dit jaar een prachtig beeld van de verbouwing in de Nieuwe Kerk. Maar ook bij Museum Prinsenhof Delft, dat momenteel wordt gerestaureerd, krijg je dit weekend via een speciale looproute over de bouwplaats een uniek kijkje achter de schermen. Ook helemaal in lijn met het thema is de Monumentenwacht, die in het Meisjeshuis eigenaren van monumenten dit weekend adviseert over verduurzaming en onderhoud. 

Nieuw dit jaar: fietstocht langs monumenten buiten het centrum

Ook nieuw dit jaar is een fietstocht van 13 kilometer langs monumenten buiten de Delftse binnenstad, waaronder het Kruithuis en de Hortus Botanicus. Zo laat Open Monumentendag zien dat de geschiedenis van Delft verder reikt dan het centrum. De route is op eigen gelegenheid te fietsen; de routebeschrijving is gratis af te halen bij Bacinol, Hooikade 13, op zaterdag tussen 10.00 en 16.00 uur en op zondag tussen 12.00 en 16.00 uur. 

Het verhaal van Jacques en Agneta van Marken

Dit jaar is er tijdens Open Monumentendag ook veel te ontdekken over het bekende Delftse echtpaar Jacques en Agneta van Marken. Op zaterdag 12 september neemt schrijver Jan van der Mast bezoekers mee op een wandeling door het Agnetapark en vertelt hij het verhaal van dit fabrieksdorp (10.00-14.00 uur, elk uur, start Zocherweg 9). Op zondag 13 september is de voormalige parfumfabriek Maison Neuve te bezoeken, waar Agneta haar geur ‘Bouquet de Delft’ maakte (11.00-17.00 uur, Schoolstraat 22). Museum Van Marken, gevestigd op de plek waar Jacques in 1867 afstudeerde als eerste Nederlandse technoloog, is zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur en zondag van 12.00 tot 17.00 uur te bezichtigen (zij-ingang Westvest 9).

Uitgelichte monumenten

• Villa Solheim – dit “zonnehuis” uit 1932 was het woonhuis van de directeur van de Gist- en Spiritusfabriek en diende in de Tweede Wereldoorlog als hoofdkwartier van de Duitse bezetter. Nu wonen er 24 studenten. Zondag 13 september, 12.00-17.00 uur. Adres: Ruys de Beerenbrouckstraat 47.
• Flappoort – vernoemd naar de middeleeuwse brouwerij De Flapkan, die hier tot in de 16e eeuw grensde. Nu leidt de poort naar “Het Verborgen Huis van Madame de Berry”; de butler vertelt bezoekers over de geschiedenis van poort en pand. Zaterdag 12 september, 10.00-17.00 uur. Adres: Voorstraat 13.
• Loge Silentium – een tempel verborgen achter een gewone gevel aan de Choorstraat, sinds 1893 in gebruik door vrijmetselaarsloge Silentium. Vorig jaar geheel vernieuwd, met een koepelplafond met circa 1800 sterretjes. Zaterdag 12 september, 10.00-17.00 uur, rondleidingen om 10.00, 12.00, 14.00 en 16.00 uur. Adres: Choorstraat 16a.
• Sociëteit Standvastigheid – kom kegelen op twee kegelbanen uit 1956; de kegelsport wordt hier al sinds de 19e eeuw beoefend. Zaterdag 12 september, 10.00-17.00 uur. Adres: Phoenixstraat 9.
• Pastorie Maria van Jessekerk – voor het eerst open tijdens Open Monumentendag: dit statige pand uit 1838 is ouder dan de kerk ernaast en toont een grote vergaderzaal met stucplafond en een collectie pastoorsportretten. Zaterdag 12 september, 10.00-17.00 uur. Adres: Burgwal 20.
• Oostpoort – de enige overgebleven stadspoort van Delft. Zondag 13 september, 12.00-17.00 uur. Adres: Oostpoort 1.

Activiteiten om niet te missen

• Optreden Luca Warmer & Paulinho Paes – het Nederlands-Braziliaanse duo brengt zang, gitaar en Braziliaanse ritmes zoals samba en bossa samen in Historisch Joris. Zondag 13 september, 13.00, 14.00 en 15.00 uur.
• Wandeling ‘Vrouwen in de middeleeuwen’ – nieuw dit jaar: stadsgids Gerrit Verhoeven zoekt naar verhalen van vrouwen die zich een plek wisten te veroveren in de middeleeuwen, langs de Nieuwe Kerk, Oude Kerk, Bagijnhof en Sint-Agathaplein. Zaterdag 12 september, 11.00 uur, start Stadhuis Delft.
• Bouwplaats Museum Prinsenhof Delft – het museum, gehuisvest in het voormalige Agathaklooster en 16e-eeuwse hof van Willem van Oranje, is gesloten voor een grote verbouwing. Zaterdag 12 september is er een looproute over de bouwplaats, met toelichting van medewerkers van het museum en aannemer Burgy.
• Vertelkring Sociëteit Sint Jansbrug – verteller Gerard Jellema brengt het Ierse volksverhaal ‘Vier soldaten in de nacht’ in de voormalige brouwerij In ’t Dubbele Cruys (Oude Delft 50/52), met nog de originele balken en stijlkamer. Zondag 13 september, 13.00, 14.00 en 15.00 uur.
• Optreden Ars Vocalis – het gemengde kamerkoor (ruim 65 jaar, zo’n 20 leden) zingt werken van Elgar en Zweedse en Japanse liederen in de Sint Hippolytuskapel, Oude Delft 118. Zaterdag 12 september, 13.00, 14.00 en 15.00 uur.
• Vaartocht Pakschuit NooitGedacht – het enige overgebleven varend erfgoed van Delft (1904) vaart elk heel uur heen en weer tussen de Hooikade en de Hortus Botanicus. Zondag 13 september, 11.00-17.00 uur, opstapplaats Hooikade 13. Maximaal 24 personen per vaart.
• Wandkleed – Het monumentale wandkleed ‘Draden van ons Nederlands Slavernijverleden’ is dit weekend voor het laatst in Delft te bewonderen: het 35 meter lange kunstwerk, waarvan 10 meter is gemaakt door ruim 100 Delftenaren, hangt in de Oude Kerk en is op zaterdag 12 september gratis te bezoeken voordat het doorreist naar Gouda.

Praktische informatie

• Wanneer: 12 en 13 september 2026
• Kosten: alle monumenten zijn gratis te bezoeken
• Informatiepunt: Stadhuis, Markt 87 – voor vragen, het programmaboekje en het reserveren van gratis tickets voor Het Steen (de gevangenis in het stadhuis) en de wandeling Delftse Powervrouwen
• Meer info: www.openmonumentendagdelft.nl

Over Open Monumentendag Delft

Open Monumentendag is een jaarlijks landelijk evenement waarbij bijzondere en normaal gesloten monumenten hun deuren openen voor het publiek, gratis en toegankelijk voor iedereen. In 2026 vindt de veertigste editie plaats. In Delft wordt Open Monumentendag georganiseerd door Stichting Open Monumentendag Delft. 

Foto’s

1. Vrijmetselarij Loge Silentium. Fotograaf: Esther de Cuijper

2. De Flappoort. Fotograaf: Esther de Cuijper

3. Pakschuit NooitGedacht