Een nieuw perspectief op een kleur met een verleden: wat betekent wit aan het hof?
Paleis Het Loo opent op vrijdag 9 oktober 2026 de tentoonstelling Wit, meer dan een kleur. De tentoonstelling onderzoekt de betekenis van de kleur wit: van machtssymbool tot natuurkundig fenomeen en van rouw tot een nieuw begin. Wit, meer dan een kleur toont onder andere de bruidsjurk van prinses Beatrix met meterslange sleep, de witte lijkwagen van koningin Wilhelmina, het schilderij Het Witte Loo van Andreas Schelfhout en een schilderij over de prismawerking van Isaac Newton. Experts met uiteenlopende specialismen op het gebied van wetenschap, cultuur, geschiedenis, mode en samenleving reflecteren in korte video’s op de thema’s binnen de tentoonstelling. Hiermee nodigt Paleis Het Loo bezoekers uit om opnieuw naar de kleur wit te kijken.
Wit is zelden neutraal. De kleur staat voor onberispelijkheid en een nieuw begin, maar net zo goed voor exclusiviteit en macht. Wit, meer dan een kleur laat aan de hand van objecten uit de collecties van onder andere Paleis Het Loo en Koninklijke Verzamelingen zien hoe die dubbele lading zich door drie eeuwen hofleven heeft bewogen en hoe vanuit verschillende perspectieven naar de kleur kan worden gekeken.
Onderzoek als uitgangspunt
Bezoekers betreden de tentoonstelling via een archiefkast en starten in de onderzoeksruimte. Vanuit dit centrale punt, met projecties, archiefprints en een introductiefilm, krijgen bezoekers toegang tot de vier themaruimtes: fysica van wit, exclusiviteit, onberispelijkheid en nieuw begin. Bezoekers ontdekken eerst, aan de hand van licht en materiaal, dat wit geen vanzelfsprekende kleur is maar een optisch fenomeen, om vervolgens te zien hoe diezelfde kleur eeuwenlang exclusiviteit en macht uitdrukte aan het hof. Van daaruit verschuift de aandacht naar wit als ritueel van reinheid en zorgvuldigheid, en ten slotte naar wit als kleur van de grote momenten in een mensenleven: geboorte, huwelijk en afscheid. Drie bijzondere objecten dragen dat laatste hoofdstuk: de doopjurk van Wilhelmina, de bruidsjurk van prinses Beatrix, met een sleep van vijf meter lang, en tot slot de witte lijkwagen van koningin Wilhelmina. Wit bij een overlijden is niet gebruikelijk, maar staat symbool voor het leven dat na het aardse bestaan volgt. Het gebruik van wit bij koninklijke uitvaarten wordt ook vandaag de dag nog toegepast.
Het schilderij Het Witte Loo van Andreas Schelfhout toont Paleis Het Loo zoals het er van 1806 tot 1980 uitzag: wit gepleisterd, met een extra verdieping. Wit komt nog steeds veel terug in het paleis en te zien in de gestucte plafonds, marmeren wanden en beelden. Ook het natuurkundige principe van wit wordt verder onderzocht in de themaruimte ‘fysica van wit’. Een schilderij van Newtons prismawerking laat zien dat wit licht in werkelijkheid een bundel van kleuren is. Diezelfde eigenschap, wit als reflector van licht en warmte, is waarom koningin Wilhelmina een witte zomerjurk droeg, terwijl de bruidsjurk van prinses Beatrix, met haar aanzienlijke sleep, laat zien hoe wit een ceremoniële rol speelt aan het hof. In het portret van een overleden meisje, vermoedelijk Catharina Margaretha van Valkenburg, geschilderd door Johannes Thopas in 1682 en in bruikleen van het Mauritshuis, is de 16e- en 17e-eeuwse gewoonte te zien om overleden kinderen in het wit op te baren, tussen witte kussens en lakens.
Het Witte Loo, Andreas Schelfhout, 1838 Witte zomerjurk Wilhelmina, ca.1885 Inhuldigingsportret Wilhelmina,
Thérèse Schwartze, 1898
Wit, meer dan een kleur is vanaf 9 oktober 2026 tot en met 7 maart 2027 te zien op Paleis Het Loo. Tickets zijn verkrijgbaar via
tickets.paleishetloo.nl.
Paleis Het Loo, Koninklijk Park 16, Apeldoorn.
Over Paleis Het Loo
Paleis Het Loo is in 1686 gebouwd als jachtslot voor stadhouder-koning Willem III en werd tot 1975 door leden van de koninklijke familie bewoond. Het in Apeldoorn gelegen historisch paleis en hedendaags museum is één van de meest iconische museale paleizen van Nederland. Naast de imposante vertrekken in het paleis zijn ook de baroktuinen, stallen en koetshuizen toegankelijk. Paleis Het Loo toont bezoekers ruim drie eeuwen van koninklijke geschiedenis met een mix van erfgoed, cultuur en actualiteit.
paleishetloo.nl
