Op 9 maart 2026 bestaat Utrechts Landschap 99 jaar. De organisatie werd in 1927 opgericht naar aanleiding van de dreigende kap van het Lockhorsterbos bij Amersfoort en heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een beheerder van 5.850 hectare natuur en erfgoed in de provincie Utrecht. Dat omvat natuurgebieden, landgoederen, 23 molens, een kasteel, een steenfabriek en militair erfgoed. In de aanloop naar het eeuwfeest richt de organisatie zich op grondaankopen en op het klimaatbestendig maken van haar terreinen.
Grond aankopen als meest duurzame manier van beschermen
Een recente aankoop van 64 hectare in De Bilt illustreert de strategie van Utrechts Landschap. Met die verwerving kwamen het historische parkbos van Voordaan, een deel van Beukenburg, het Leijense Bos en het Heidepark in eigendom van de organisatie. De aankoop werd mede mogelijk gemaakt door giften van donateurs. Naast grotere verwervingen richt de organisatie zich ook op kleinere aankopen in het versnipperde Utrechtse landschap, met als doel natuurgebieden beter met elkaar te verbinden zodat planten en dieren meer ruimte krijgen. Gronden die eigendom worden van Utrechts Landschap blijven volgens de organisatie voor altijd natuur.
Klimaatbestendigheid als leidraad voor toekomstig beheer
Naast bescherming en verwerving werkt Utrechts Landschap aan natuur die bestand is tegen droogte en de bredere gevolgen van klimaatverandering. Dat gebeurt onder meer door het aanleggen van gemengde bossen en het doorvoeren van hydrologische maatregelen. Directeur-bestuurder Saskia van Dockum benadrukt dat de organisatie niet alleen terugkijkt op bijna een eeuw natuurbeheer maar vooral vooruitkijkt naar wat nodig is om natuur ook voor volgende generaties te behouden.
Natuur onder toenemende druk in een volle provincie
Utrecht is een van de dichtstbevolkte en ruimtelijk meest onder druk staande provincies van Nederland. Groeiende steden, woningbouwopgaven en de uitbreiding van bedrijventerreinen concurreren voortdurend met de ruimte die nodig is voor natuur. In die context is de rol van organisaties als Utrechts Landschap de afgelopen decennia eerder groter dan kleiner geworden. Het eigendomsmodel, waarbij verworven grond permanent aan de natuur wordt onttrokken aan commerciele druk, onderscheidt zich van pachtconstructies of tijdelijke beheerovereenkomsten die bij beleidswijzigingen kunnen worden herzien.
Bijna een eeuw en een groeiende opgave voor de toekomst
Het 99-jarig bestaan van Utrechts Landschap markeert een organisatie die klein begon als reactie op een concrete bedreiging en uitgroeide tot een professionele beheerorganisatie met medewerkers, vrijwilligers en een breed donateursnetwerk. Volgend jaar viert de organisatie haar eeuwfeest, een moment dat ongetwijfeld zal worden aangegrepen om de maatschappelijke waarde van natuurbescherming opnieuw onder de aandacht te brengen. De vraag hoe de provincie Utrecht de komende decennia omgaat met de spanning tussen ruimtelijke groei en natuur is daarbij de eigenlijke inzet, en die vraag is in 99 jaar eerder urgenter dan minder relevant geworden.
Bron: Persbericht Utrechts Landschap, gepubliceerd op 9 maart 2026. Meer informatie via utrechtslandschap.nl.
