Veel stichtingen en verenigingen herkennen het dilemma: je beheert een prachtig monumentaal pand, maar verduurzaming is hard nodig. Tegelijkertijd zijn de kosten hoog, de regelgeving complex en ontbreekt vaak de tijd en expertise om subsidies en fondsen optimaal te benutten. Het Weeshuis in Buren stond voor precies die uitdaging.
Het rijksmonument wordt beheerd door Stichting Het Weeshuis. Curator-secretaris Ben Klappe vertelt: “Het Weeshuis werd in 1613 gesticht door Maria van Nassau, een voorouder van het koninklijk huis. Eerder stond hier een Franciscanessenklooster uit 1420, dat in 1575 door brand werd verwoest. Tot 1972 fungeerde het gebouw als weeshuis voor jongens en meisjes. Sindsdien is het onze taak het pand te beheren en in stand te houden.”
Een logisch moment voor verduurzaming
Toen het gebouw na jarenlange verhuur aan een museum leeg kwam te staan, zag het bestuur dit als een kans. In afwachting van een nieuwe huurder kon het pand worden verbeterd en toekomstbestendig gemaakt. Verduurzaming kreeg daarbij prioriteit, met één duidelijke randvoorwaarde: het monumentale karakter moest behouden blijven.
Duurzame keuzes binnen monumentale grenzen
Samen met een energieadviseur onderzocht de stichting welke maatregelen passend en haalbaar waren. Dakisolatie bleek geen realistische optie vanwege het grote, puntige leistenen dak en de bijbehorende kosten. In plaats daarvan werd gekozen voor het isoleren van de zoldervloer en het plaatsen van achterzetramen.
Deze maatregelen leveren een aanzienlijke energiebesparing op, terwijl het historische aanzicht intact blijft. Uit de kostenberekening bleek bovendien dat de investering zich binnen vijf tot tien jaar zou terugverdient door lagere energielasten.
Subsidie als sleutel tot haalbaarheid
Met een helder plan kwam ook de vraag naar financiering. De subsidieregeling DUMAVA (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed) bood uitkomst. Deze rijkssubsidie vergoedt 20 tot 40 procent van de kosten voor verduurzamingsmaatregelen bij maatschappelijk vastgoed.
Een succesvolle aanvraag vraagt echter om kennis van de voorwaarden, onderbouwing en planning. “Als stichtingsbestuur doen we dit werk vrijwillig en onze tijd is beperkt,” aldus Klappe. Daarom schakelde de stichting ondersteuning van SubsidieGezocht in bij het aanvragen van de DUMAVA-subsidie. Dat nam het bestuur veel werk uit handen en vergrootte de kans op succes.
Resultaat: subsidie toegekend en toekomstperspectief
De DUMAVA-subsidie werd toegekend, waardoor de verduurzamingsmaatregelen financieel haalbaar werden. Het Weeshuis is nu beter geïsoleerd, energiezuiniger en klaar voor een nieuwe invulling, met behoud van zijn monumentale identiteit.
Zelf ook plannen om je monument te verduurzamen? Houd dan rekening met het volgende:
- Denk in kansen: Gebruik leegstand of onderhoudsmomenten om verduurzaming mee te nemen.
- Start met een energieadvies: zo kies je maatregelen die passen bij het monument en voldoe je al aan één van de subsidievoorwaarden.
- Verken tijdig je financieringsmogelijkheden: Subsidies en fondsen maken verduurzaming haalbaar, mits je ze op tijd aanvraagt. Kijk hier vrijblijvend of jouw monument in aanmerking komt voor DUMAVA-subsidie.
- Schakel expertise in: wanneer tijd of deskundigheid ontbreekt, bovendien vergroot dit de kans op succes.
- Houd regie tot en met de oplevering: goede uitvoering en verantwoording zijn essentieel.
