Erfgoedhuis Zuid-Holland, Zuid-Hollands Landschap en de provincie Zuid-Holland zijn een pilot gestart met een provinciale ervenconsulent. De dienst biedt onafhankelijk advies aan eigenaren van historische boerderijen en erven, agrarische ondernemers en gemeenten die te maken krijgen met ruimtelijke keuzes over erfinrichting, herbestemming of functiewijziging. De aanleiding is de toenemende druk op agrarisch erfgoed in de provincie als gevolg van schaalvergroting in de landbouw, woningbouwdruk en functieveranderingen.
Kennis van historische erfinrichting ontbreekt vaak bij eigenaren en gemeenten
Eigenaren van agrarisch erfgoed staan regelmatig voor keuzes die kennis vragen van cultuurhistorie, ecologie, landschap en duurzaamheid tegelijkertijd, van de plaatsing van een schuur tot een complete herstructurering van het erf. Gemeenten kunnen informeren over regelgeving maar beschikken niet altijd over de inhoudelijke kennis van historische boerenerven. Erfgoedhuis Zuid-Holland signaleert dat eigenaren vaak goede ideeen hebben maar die niet kunnen vertalen naar een plan waarin al die aspecten samenkomen. De ervenconsulent springt in dat gat met een onafhankelijk integraal advies.
Drie adviesniveaus van gratis vooradvies tot volledig uitgewerkt ontwerp
De dienstverlening is opgebouwd in drie niveaus. Een gratis digitaal of telefonisch vooradvies biedt een eerste oriëntatie. Een instapadvies omvat een locatiebezoek met een nagezonden rapportage tegen een vaste gereduceerde prijs dankzij provinciale ondersteuning. Voor complexere situaties is een uitgebreid advies met volledig uitgewerkt ontwerp beschikbaar op offertebasis. De eerste vijf aanvragers ontvangen het instapadvies gratis. Meer informatie is beschikbaar via erfgoedhuis-zh.nl/ervenconsulent.
Zuid-Holland volgt Utrecht en Gelderland waar ervenconsulenten al langer actief zijn
De pilot sluit aan bij een landelijke ontwikkeling: in Utrecht en Gelderland bestaan al langer soortgelijke diensten die zich richten op ruimtelijke kwaliteit, herbestemming en vroegtijdige begeleiding bij erftransformaties. De ervaringen daar laten zien dat begeleiding in een vroeg stadium kostbare fouten voorkomt en de ruimtelijke kwaliteit verbetert. De Zuid-Hollandse variant legt daarbinnen extra nadruk op de erfgerichte aanpak waarbij cultuurhistorie, ecologie en ontwerp worden geintegreerd in een gezamenlijk advies.
Agrarisch erfgoed als onderschat onderdeel van het ruimtelijk debat
Historische boerenerven vormen een wezenlijk onderdeel van het Zuid-Hollandse cultuurlandschap maar staan in het ruimtelijk debat doorgaans in de schaduw van monumentale gebouwen in steden en dorpen. De druk op dit erfgoed is echter structureel en neemt toe naarmate de agrarische sector verder transformeert en woningbouwambities botsen met erfgoedwaarden op het platteland. Een provinciale ervenconsulent is een relatief licht instrument dat eigenaren vrijwillig kunnen inschakelen, maar de werkelijke bescherming van boerenerven hangt ook af van hoe gemeenten en de provincie erfgoedwaarden meewegen in bestemmingsplannen en vergunningverlening. De pilot biedt kennis en begeleiding, maar de structurele borging van agrarisch erfgoed vereist uiteindelijk ook beleidsinstrumenten met meer doorzettingskracht.
Bron: Persbericht Erfgoedhuis Zuid-Holland. Meer informatie via erfgoedhuis-zh.nl/ervenconsulent.
